Dijital dünyada çocukların daha güvenli bir deneyim yaşamalarına katkı sağlayacak oyun yasası TBMM komisyonundan geçerek kritik eşiği aştı. Peki, bu ne demek? Türkiye’de, 15 yaş altı internet kullanıcılarını etkileyen bu yasa hem sosyal medya hem de video oyunlarına erişimde yaş derecelendirmesi gibi köklü bir düzenlemeye gidecek.
Ayrıca bu aşamada Türkiye’de büyük bir pazar payına sahip olan sosyal medya platformlarının da yaş doğrulama sistemlerini bir an önce kurması bekleniyor. Buna ek olarak; Steam, Epic Games gibi global oyun hizmetlerinin Türkiye'de temsilci ataması gerekecek. Temsilci atamayan platformlara ise Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı tarafından internet bant genişliğinin daraltılması ile farklı cezalar uygulanacak.
Dijital Oyunlarda Yaş Derecelendirmesi Nedir?
İnternet kullanıcılarının bir eğlence ürünü veya hizmeti hakkında doğru kararı verebilmesi amacıyla oluşturulan yaş derecelendirmeleri; video oyunları ve sosyal medya platformları gibi içeriklerin asgari hangi yaş grubu için güvenli olduğunu gösteren rehberlik sistemleridir.
Tüm ülkeler için bir standart olan PEGI ve ESRB gibi video oyunlarının içeriklerine göre hangi yaş grubuna uygun olduğunu belirleyen bağımsız derecelendirme sistemleri olsa da, Türkiye gibi ülkelerde bu derecelendirmeler pek dikkate alınmıyor.
Yaş Doğrulaması ve Kimlik Denetimleri Nasıl Yapılacak?
Nisan ayının ilk haftası Roblox yetkilileri Ulaştırma ve Altyapı Bakan Yardımcısı Dr. Ömer Fatih Sayan ile bir görüşme gerçekleştirmişti. Bu görüşmede 7 Ağustos 2024 tarihinden bugüne Türkiye’de yasak olan Roblox’un yeni yaş doğrulaması sistemi hakkında konuşuldu.
Dolayısıyla Roblox bu yaş derecelendirme denetimleriyle oyun yasası yasalaştığında Türkiye’de erişime tekrardan açılabilir. Benzer şekilde; Steam, Epic Games, GOG ve Origin gibi dijital oyun dağıtım platformlarının ise Türkiye’de yetkili bulundurması ve reşit olmayan kullanıcılar için oyunlarda içerik denetim kuralları uygulaması gerekiyor.
Buna ek olarak; Facebook, Instagram ve Twitter gibi sosyal medya devleri de Türkiye’deki 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet veremeyecek. Platformlar, kullanıcıların yaşını tespit etmek için yaş doğrulama ve kimlik denetim mekanizmalarını devreye sokmakla yükümlü olacak.
Epic Games ve Steam Yasaklanabilir
Oyun yasasındaki son düzenlemelere göre, yerel temsilci bulundurma zorunluluğuna uymayan dijital oyun dağıtım platformları için 'tamamen kapatılma' ihtimali ortadan kalkmış olsa da, bant genişliğinin daraltılması yaptırımı hala masada. Ancak ABD ve Lüksemburg dışında hiçbir ülkede temsilciliği bulunmayan Steam gibi küresel bir devin, bu yeni düzenlemeye uyum sağlamayacağı açık. Oyuncuların da hemfikir olduğu bu senaryo gerçekleşirse, Türkiye'deki kullanıcılar olarak Steam'e veda etmek zorunda kalabiliriz.
VPN Servislerine de Yaptırım Geliyor
Türkiye’de kullanılan VPN servisleri için de yasal düzenlemeler devam ediyor. Özellikle erişime kapalı sitelere girmek ve dijital oyun kısıtlamalarını aşmak amacıyla sıkça tercih edilen bu yazılımların, artık Türkiye'den resmi lisans alması zorunlu tutulacak. Belirlenen yasal şartları sağlamayan VPN sağlayıcıları ise erişim engeliyle karşılaşacak.
Uzmanlar VPN servislerini tamamen engellemenin teknik olarak pek mümkün olmadığını belirtse de, geçmişte bazı VPN’lere uygulanan bant genişliği daraltma politikalarının bu süreçte tekrar devreye girebileceği öngörülüyor.
